Việt Nam sắp được nâng hạng chứng khoán, vui quá trời đất đúng không anh em? Nhưng khoan đã, Cú vừa cày xong mớ số liệu và phát hiện ra: "người anh em láng giềng" Thái Lan đã đi trước mình cả chục năm rồi, và họ làm những thứ mà mình chỉ mới đang... mơ!
Cuộc đua này giống như mình đang chạy nước rút, còn Thái Lan là vận động viên lão làng chạy marathon vậy đó anh em ạ.
Mình đang ở "rổ" Cận biên, giống như mới vào đội dự bị thôi. Mình mất 7 năm để hy vọng lên được "rổ" Mới nổi thứ cấp vào năm 2026. Mục tiêu xa hơn là lên Mới nổi chính và Mới nổi tiên tiến vào 2029-2030.
Còn Thái Lan? Họ đã lên Mới nổi từ tận năm 2000, hơn 20 năm trước mình. Rồi họ tiếp tục thăng cấp lên Mới nổi tiên tiến vào 2015, và vào hội các nước Mới nổi xịn sò của MSCI từ 2019. Họ giờ đang nhắm thẳng lên Thị trường phát triển luôn rồi.
Tiền nong và độ hút khách của hai chợ chứng khoán cũng khác một trời một vực.
Chợ chứng khoán Việt Nam mình năm 2024-2025 có khoảng 269 tỷ đô la Mỹ, bằng khoảng 70% tổng tài sản cả nước (GDP). Trong khi đó, Thái Lan to gấp gần 3 lần, với 750 tỷ đô la Mỹ, bằng 120% tổng tài sản của họ luôn.
Tiền giao dịch mỗi tháng ở mình khoảng 18 tỷ đô la Mỹ. Còn Thái Lan thì gấp đôi, 30-35 tỷ đô la Mỹ mỗi tháng lận.
Nếu mình được nâng hạng vào 2026, dự kiến có thể hút 5 tỷ đô la Mỹ từ quỹ nước ngoài. Nếu lên được cả MSCI thì đến 2030 có thể hút tới 25 tỷ đô la Mỹ. Thái Lan hồi năm 2019, sau khi vào MSCI, đã hút thêm 5 tỷ đô la Mỹ ngay lập tức. Và chỉ số chứng khoán của họ tăng vọt 35% trong 2 năm sau đó. Mình thì dự kiến VN-Index có thể tăng 15-25% trong 6-12 tháng đầu nếu được nâng hạng.
Ai là người chơi chính trên sàn? Ở Việt Nam mình, 90% là các bạn nhà đầu tư cá nhân cầm trịch. Quỹ lớn chỉ chiếm 10-15% thôi. Thái Lan thì chuyên nghiệp hơn nhiều, cá nhân chỉ còn 70%, còn các quỹ và tổ chức nắm giữ tới 30%.
Bí kíp của Thái Lan để được các ông lớn chứng khoán (FTSE, MSCI) yêu thích sớm là gì? Đó là họ chịu"cởi trói các quy định khó khăn.
Room ngoại là chỗ cho người nước ngoài mua cổ phiếu đó anh em. Thái Lan đã giải quyết cái này bằng một "vũ khí bí mật" gọi là NVDR từ năm 2000. NVDR là cái Chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết, cho phép Tây mua cổ phiếu thoải mái không giới hạn, nhưng không có quyền biểu quyết, tức là không được "nhúng tay" vào việc điều hành công ty. Nhờ vậy mà tiền đổ vào thị trường họ ầm ầm.
Còn mình? NVDR mới chỉ được nhắc đến trong luật từ 2021 chứ chưa làm thật. Các ngành quan trọng như ngân hàng, nhà đất, viễn thông của mình vẫn bị khóa room ngoại rất chặt, chỉ cho phép Tây mua tối đa 49-50% thôi.
"Pre-funding" là việc bắt nhà đầu tư phải có đủ tiền trước khi mua cổ phiếu. Giống như đi siêu thị phải có tiền sẵn trong ví mới mua đồ được vậy đó. Thái Lan đã bỏ cái này từ năm 2000 luôn. Mình thì mãi đến năm 2026 mới cho phép các quỹ lớn không cần ký quỹ trước, nhưng các nhà đầu tư cá nhân nước ngoài thì vẫn chưa được hưởng "ân huệ" này.
Hạ tầng và chất lượng "hàng hóa" chứng khoán của họ cũng xịn sò hơn nhiều.
Hạ tầng kỹ thuật:
Thái Lan đã có hệ thống giúp giao dịch mượt mà, thanh toán nhanh chóng theo chuẩn quốc tế từ lâu. Mình thì đến 2026 mới xong hệ thống chính, còn một số cái khác thì mới đang thử nghiệm, thậm chí còn có rủi ro nữa.
Tính minh bạch:
Thái Lan bắt buộc các công ty phải báo cáo về môi trường, xã hội, quản trị (ESG) từ năm 2015, và đa số công ty lớn của họ đều làm rất tốt. Họ cũng công bố thông tin bằng tiếng Anh đồng bộ. Tổ chức FTSE chấm điểm minh bạch cho Thái Lan là 4/4 điểm tuyệt đối luôn. Mình thì mới bắt đầu yêu cầu công bố tiếng Anh và ESG từ 2024-2027, vẫn còn nhiều lỗi trong báo cáo. Trong 62 mã cổ phiếu của mình trong rổ FTSE Vietnam thì chỉ có 32 mã là đủ tiền để mua bán thôi.
Xếp hạng tín nhiệm quốc gia:
Thái Lan được đánh giá là quốc gia an toàn để đầu tư từ những năm 90. Tiếc là mình hiện vẫn đang ở mức có rủi ro cao, dù đang rất cố gắng.
Tóm lại, Thái Lan là một tấm gương sáng chói về việc cải cách thật sự đó bạn. Họ mất hơn 20 năm để xây dựng một thị trường mạnh mẽ. Họ giải quyết dứt điểm vụ "room ngoại" bằng NVDR, xây dựng hạ tầng xịn, và bỏ luôn cái vụ ký quỹ tiền trước từ rất sớm.
Nhà mình thì đang chạy nhanh như tên lửa, chỉ mất 7 năm từ lúc được "để mắt" đến. Nhưng nhanh không có nghĩa là chắc chắn đâu nha bạn. Nếu Việt Nam nhà mình không học hỏi bài học của Thái Lan, không nhanh chóng áp dụng NVDR, không phát triển các quỹ đầu tư trong nước, và không hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, thì việc được nâng hạng cũng chỉ là "chiếc áo quá rộng", mặc vào thấy đẹp nhưng không bền đâu.
Cú dặn hai điều cuối:
Một là, cứ mạnh dạn nâng hạng đi bạn ơi. Dù sao thì chiếc áo nâng hạng có hơi rộng, mình mặc vào rồi từ từ... tập gym cho người to ra cũng được mà!
Hai là, hy vọng đến lúc đó, mình sẽ có đủ NVDR cho các quỹ nước ngoài, để họ có thể mua thoải mái mà không bị "hết chỗ". Lúc đó có khi bạn lại thấy các đại gia nước ngoài tranh nhau mua cổ phiếu Việt Nam, cứ như đang giành giật chiếc bánh mì cuối cùng ở tiệm vậy!
(nguồn: Page Cú Thông Thái)
0 đánh giá:
Đăng nhận xét